OLDENZAAL - Al meer dan dertig jaar laat stadsbeiaardier Hylke Banning de klokken van de Plechelmustoren zingen. Iedere zaterdag klinken zijn composities door het historische centrum van Oldenzaal. Voor Hylke is het veel meer dan alleen muziek maken: het stadsbeiaardierschap is voor hem een eretitel én een passie die hij graag met de stad deelt.
Wie op zaterdag door de binnenstad van Oldenzaal wandelt, hoort vanuit de Plechelmustoren een selectie muziek uit maar liefst vijf eeuwen klinken. Achter die klanken schuilt al sinds 1992 één vertrouwd gezicht: stadsbeiaardier Hylke Banning uit Enschede. Zijn loopbaan begon eigenlijk bij toeval. Tijdens zijn studie aan de Universiteit van Twente kreeg hij tussen 1983 en 1991 les op de Campusbeiaard van de toenmalige Oldenzaalse stadsbeiaardier Karel Borghuis. Omdat Borghuis door zijn gezondheid niet altijd kon spelen, viel Hylke regelmatig voor hem in. Toen Borghuis met pensioen ging, vroeg hij Hylke hem op te volgen als stadsbeiaardier van Oldenzaal. "Dat begon als een mooie bijbaan tijdens mijn studententijd, maar het enthousiasme is alleen maar gegroeid" vertelt Hylke.
Met een breed repertoire, variërend van hedendaagse composities tot muziek die eeuwen geleden werden geschreven, weet Hylke altijd de juiste toon te treffen. Het oudste stuk dat hij speelt is The Bells van William Byrd, een muziekstuk dat bijna vijfhonderd jaar oud is! Met een glimlach zegt Hylke dan ook: ”Ik speel van Bach tot de The Beatles.”
Naast de wekelijkse bespelingen zijn er iedere zomer zeven zondagavondconcerten te beluisteren. Dan spelen naast Hylke ook gastbeiaardiers uit binnen- en buitenland. Zo waren onlangs Alex Johnson en Kayla Gunderson uit Chicago te gast. Zij lieten het Oldenzaalse publiek kennismaken met hun eigen speelstijlen. Tijdens deze concerten klinkt een uitgebreider en klassieker repertoire met ongeveer vijftien muziekstukken. De bezoekers verzamelen zich in de Michgoriustuin, wat volgens Hylke toch de mooiste plek is om van het carillon te genieten. Maar eigenlijk kan de muziek overal worden beleefd: vanaf een terras, vanuit je tuin of gewoon door het raam open te zetten.
Hoewel Hylke hoog in de toren zit en zijn publiek niet ziet, voelt hij zich nauw verbonden met de luisteraars. "Ik speel vooral omdat ik het zelf mooi vind en er emotie in kwijt kan," vertelt hij. "Maar als ik weet dat mensen bewust komen luisteren, geeft dat nét dat beetje extra om er iets bijzonders van te maken."
Zijn favoriete muziek? Romantische melodieën die je raken zoals Ce rĕve bleu uit de animatiefilm Alladin en Colors of the Wind uit Pocahontas. Dit soort sfeervolle muziek doet het altijd goed op de beiaard. Maar ook muziek van onder andere Justin Hurwitz en Miley Cyrus met Flowers doen het uitstekend op het carillon, ook The Sound of Silence van Simon & Garfunkel speelt hij graag. Dat nummer kennen veel mensen en leent zich volgens hem uitstekend om de krachtige, warme klank van de imposante Plechelmusklok goed tot zijn recht te laten komen.
Op deze grote klok, die in 2021 aan de toren werd toegevoegd en daarbij de zwaarste luidklok van heel Overijssel is, is Hylke bijzonder trots. De klok heeft een diameter van 180,6 centimeter, is 192,5 centimeter hoog en weegt maar liefst 3890 kilo. Deze unieke klok werd op traditionele middeleeuwse wijze gegoten in Spanje door klokkengieter Abel Portilla en werd geschonken door stichting Scholtenhaer aan de stad Oldenzaal. Tijdens rondleidingen vertelt Hylke vol enthousiasme over deze bijzondere klok en het eeuwenoude ambacht eromheen. Ook wordt hij regelmatig gevraagd om lezingen te geven over het klokkengieten en de geschiedenis van het carillon.
Hoewel Oldenzaal zijn thuisbasis is, reikt de wereld van deze beiaardier veel verder. Hylke bespeelde tot nu toe ongeveer 100 van de 180 Nederlandse carillons en gaf ook concerten in diverse Europese landen, Amerika en Canada. Onlangs bezocht hij Portugal voor een internationaal congres waar beiaardiers uit de hele wereld elkaar ontmoeten om ervaringen uit te wisselen en voor de gezelligheid.
Een bijzonder idee bewaart Hylke voor 2030, dan bestaat het huidige carillon 100 jaar. Hij zou graag een componist vinden om deze een opdracht te geven om een speciaal muziekstuk voor Oldenzaal te schrijven, waarin het karakteristieke Plechelmuslied is verwerkt. Volgens hem is dat dé melodie die het beste bij de stad Oldenzaal past. Iedere zaterdag gaat hij opnieuw de toren van de Plechelmusbasiliek in om de mensen in de Oldenzaalse binnenstad van een muzikale klanken te voorzien.
Na al die jaren is Hylke nog steeds niet uitgekeken op zijn vak en met zijn pensioen in het vooruitzicht heeft hij een duidelijke mening: “Zolang ik de toren nog goed op kan komen, ga ik graag door.”
Chantal Brunink
